Tadeusz Baniewicz

Dyrektor EKD, społecznik.

Urodził się w Lublinie w 1879 r. i tam ukończył gimnazjum klasyczne. W 1905 r. uzyskał dyplom inżyniera technologa elektrotechnika na Politechnice Warszawskiej. Pracował w Biurze Tramwajów Elektrycznych w Warszawie. Po uruchomieniu tramwajów wyjechał na dalsze studia w tej dziedzinie do zachodniej Europy: do Brukseli, Zurychu, Frankfurtu nad Menem i Hamburga.

Po powrocie przeniósł się z rodziną do Wilna i opracował projekt linii tramwajowych dla tego miasta (1909–1910). W 1912 r. został dyrektorem Wydziału Kolei Żelaznych w rosyjskiej filii firmy Siemens-Schuckert. Podczas I wojny światowej w Petersburgu współorganizował Polską Macierz Szkolną.

W odrodzonej Polsce Tadeusz Baniewicz przygotowywał projekty tramwajów elektrycznych dla Zagłębia Dąbrowskiego oraz kierował budową kolei Warszawa–Młociny. Następną inwestycją, którą kierował, była linia kolejki EKD z Warszawy do Grodziska Mazowieckiego, której został dyrektorem (był nim do roku 1947, kiedy EKD zostały upaństwowione).

W związku z powstaniem nowego osiedla Podkowa Leśna jako jeden z pierwszych zakupił dużą działkę w Podkowie Zachodniej i w 1926 r. postawił na niej elegancka willę nazwaną od imienia córki „Krychowem”. Rodzina zamieszkała tam w 1930 r. We wrześniu 1939 r. rodzina Baniewiczów przeniosła się do Warszawy, a dom został zajęty przez żołnierzy niemieckich (zachowało się zdjęcie budki wartowniczej przed willą „Krychów”).

Podczas okupacji dyrektor Baniewicz fikcyjnie zatrudniał w EKD wielu działaczy podziemia. Po upadku powstania oddał część swego domu na potrzeby szpitala wolskiego, a jego córka opiekowała się rannymi i chorymi jako sanitariuszka.

W maju 1945 r. Tadeusza Baniewicza aresztowało UB, ale w niedługim czasie wrócił do domu. Po wojnie pracował jako naczelnik Zarządu Podwarszawskich Kolei Dojazdowych. W 1949 r. wszedł do Rady Komunikacyjnej przy Ministerstwie Komunikacji, ale już w 1950 r. przeszedł na emeryturę. Jeszcze w 1956 r. został powołany do Techniczno-Ekonomicznej Rady Naukowej przy Prezydium Stołecznej Rady Narodowej.

Był społecznikiem, interesowało go miejsce, w którym mieszkał i dążył do tego, by było ono funkcjonalne i piękne. Dlatego został członkiem organizacji mieszkańców, którą współzakładał – Towarzystwa Miłośników Miasta Ogrodu Podkowa Leśna. Został też wybrany do Rady Gromadzkiej i był przewodniczącym Komitetu Budowy Kościoła. Jak wspominała Krystyna Michałowska, bardzo zaangażował się w budowę podkowiańskiej świątyni, chciał, by była nowoczesna i estetyczna. Skontaktował się ze zdolnym architektem Brunonem Zborowskim, autorem kilku kościołów i współautorem osiedla Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej na Żoliborzu; komitet zaakceptował projekt Zborowskiego.

Tadeusz Baniewicz, zafascynowany freskami w kaplicy ormiańskiej we Lwowie, przywiózł do Podkowy ich autora – malarza Jana Henryka Rosena – i powierzył mu wykonanie fresku świętego Krzysztofa i projektów witraży. „Podczas malowania fresku na centralnej ścianie kościoła, artysta mieszkał w naszym domu” – wspominała córka. Dodawała, że po poświęceniu w 1933 r. ojciec nadal czuwał nad estetycznym otoczeniem kościoła – budową pergoli, murków, nasadzaniem roślin ozdobnych.

Po przejściu na emeryturę udzielał się społecznie jako przewodniczący Komitetu Budowy Szkoły (od 1958 r).

Jak wspominał Janusz Regulski: „Tadeusz Baniewicz był w pracy i życiu człowiekiem ścisłym i dokładnym. Miał duże doświadczenie życiowe i zawodowe, odznaczał się też wielką kulturą, równowagą i spokojem w stosunkach z ludźmi. Miał wielkie poczucie estetyki, co uwydatniało się we wszystkich jego pracach osobistych i zawodowych, nawet w budowie dworców i przystanków kolejowych oraz w ubiorach pracowników”.

Zmarł w 1974 r. i został pochowany na cmentarzu w Brwinowie. Podkowianie uczcili Tadeusza Baniewicza, nazywając jego imieniem zabytkową aleję lipową w centrum miasta. W kościele podkowiańskim zawisła tablica: „Tadeusz Baniewicz 1879–1974 twórca i założyciel miasta ogrodu Podkowa Leśna, kościoła p.w. św. Krzysztofa, szkoły im. Bohaterów Warszawy, Elektrycznych Kolei Dojazdowych. Czcijmy Jego pamięć modlitwą”.

 

Na podstawie: „Rocznik Podkowiański” 1986, nr 1; Małgorzata Wittels, Album z Podkową, TPMOPL, Podkowa Leśna 1996; Janusz Regulski, Blaski i cienie długiego życia, Pax, Warszawa 1980.