Krystyna Jackowska

Krystyna Jackowska-Pociejowa (1921–2016)

Aktorka, tłumaczka

Krystyna Jackowska-Pociejowa (1921–2016)

fot. archiwum rodzinne

Córka Stanisławy i Kazimierza Jackowskich urodziła się w Krakowie 12 czerwca 1921 r. Ojciec był zawodowym wojskowym. Maturę zdała w 1940 r. we Lwowie, w liceum im. Adama Mickiewicza. W latach 1943–1945 pracowała jako sekretarka w Leśnictwie Sambor. W 1945 r. została repatriowana do Łodzi, gdzie uczęszczała do Studium Dziennikarsko-Publicystycznego i pracowała jako referent prasowy w Państwowym Przedsiębiorstwie Traktorów i Maszyn Rolniczych.

W latach 1947–1951 studiowała aktorstwo, początkowo w łódzkiej Szkole Filmowej, a później w Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. W 1950 r. została zaangażowana do Teatru Narodowego, a zadebiutowała w roli Wiery w Teatrze Polskim w Warszawie, w Młodej Gwardii Aleksandra Fadiejewa. W latach 1952–1955 grała w Teatrze im. Stefana Jaracza w Olsztynie (tu m.in. Desdemonę w Teatrze i życiu Aleksandra Dumasa i Jane w Trzydziestu srebrnikach Fasta Howarda). Później, od roku 1955 do 1962, należała do zespołu Teatru Wybrzeże w Gdańsku, gdzie w 1956 wcieliła się w Balladynę w dramacie Juliusza Słowackiego. Z dalszej kariery aktorskiej zrezygnowała.

Była żoną muzykologa Bohdana Pocieja. Od lat 60. Pociejowie mieszkali w Podkowie Leśnej przy ul. Sosnowej, w domu należącym do rodziny Benedykta Hertza. Przejściowo zamieszkiwali też przy ul. Borsuczej. Organizowali domowe seminaria muzyczno-poetyckie, podczas których początkowo czytane były przekłady Krystyny, przede wszystkim pieśni kompozytorów niemieckich. Bohdan Pociej wykorzystywał je w audycjach radiowych, ukazywały się też w druku, najczęściej w programach koncertów w polskich filharmoniach. Przełożyła między innymi teksty chorałów Jana Sebastiana Bacha, pieśni Franciszka Schuberta, Roberta Schumanna, Gustawa Mahlera, Albana Berga. Wiele prac pozostało w rękopisie, a wśród nich Elegie duinejskie Rainera Marii Rilkego. Po jej śmierci ukazał się List, zbierający doświadczenia Krystyny Jackowskiej-Pociejowej jako tłumaczki tekstów śpiewanych.

Publikowała przekłady na łamach „Podkowiańskiego Magazynu Kulturalnego”, gdzie ukazał się między innymi fragment Pieśni o ziemi Mahlera, inspirowanej poezją chińską:

A dokąd idę? Idę, wędrując górami.
Spoczynku pragnie me samotne serce,
Wędruję do ojczystych stron. Schronienia mego.
Już nigdy, nigdy w dal nie powędruję.
Ciche jest serce moje, swej godziny czeka!
Umiłowana ziemia rozkwita wiosną, zieleni się cała
Od nowa! I wszędzie, i wiecznie błękitnieją świetliste dale
Wiecznie… wiecznie…

Tak zapamiętała ją Ewa Bieńkowska: „Krystyna ćmiła fajkę, siedząc na tapczanie, w skomponowanych przez siebie powłóczystych szatach, milcząca jak sowa, która swoje wie. Nie miała optymistycznego zdania o rodzaju ludzkim, lecz reagowała wdzięcznościᶏ na każdy odruch przyjaźni dla męża. […] Obiady Krystyny były arcydziełem sztuk stosowanych, w tym gastronomii; dzbanuszki z kwiatami leśnymi na obrusie, harmonia kolorystyczna naczyń i ułożonych na stole dla zabawy oka drobiazgów. Kończyło się «pysznym pyszingerem» (o, to podwójne «pysz»!)”.

Pociejowie często chodzili na spacery po Lesie Młochowskim, a na wakacje wyjeżdżali w Tatry.

Krystyna Jackowska-Pociejowa była głęboko religijna i wiele czasu spędzała na medytacji. Efektem była, napisana wspólnie z ks. Leszkiem Slipkiem, książka Ja, chrześcijanin (Księgarnia św. Jacka, Katowice 2006). We wstępie do niej ks. Jan Twardowski pisał: „Wyobrażam sobie, że pod wpływem takich właśnie publikacji będę miał większe grono przyjaciół patrzących na świat podobnie jak ja: przez różowe okulary Ewangelii, Miłości i Prawdy – co tak pięknie obrazuje otaczający nas świat, od którego możemy się uczyć, jak św. Franciszek z Asyżu, wewnętrznego pokoju, piękna, a nade wszystko ufności wobec Stwórcy”.

Krystyna Jackowska-Pociejowa zmarła 2 grudnia 2016 r. Pochowana została na cmentarzu podkowiańskim.

Oprac. PM, na podstawie: Archiwum Instytutu Teatralnego im. Z. Raszewskiego, Teczka osobowa ZASP; Ewa Bieńkowska, Bohdan Pociej (19332011), „Res Facta Nova” 2012, nr 13; Krystyna Jackowska-Pociejowa, List [do Mieczysława Tomaszewskiego], „Ruch Muzyczny” 2018, nr 1; Dorota Szwarcman, Trzech za jednego (blog autorki Co w duszy gra, 15 grudnia 2016); relacje Anny Pociej-Michalskiej i Bożeny Głowackiej.